Paul Fesch, 20. yüzyılın başlarında Osmanlı payitahtına gelmiş bir Fransız seyyah ve gözlemcidir. Diplomatik çevrelere yakınlığı ve dikkatli bakış açısıyla, dönemin İstanbul’unu Avrupalı bir gözle incelemiş; hem sarayın ihtişamını hem de halkın gündelik hayatını aktarırken kendi çağının düşünce iklimini de yansıtmıştır.
Onun şahitlik ettiği yıllar, II. Abdülhamid’in saltanatının son dönemleridir. İmparatorluk, içeride Jön Türk hareketinin ve muhalefetin yükselişiyle sarsılırken, dışarıda büyük devletlerin baskısı ve rekabetiyle kuşatılmıştır. Yıldız Sarayı’nın korunaklı duvarlarının ardında hüküm süren ihtiyat ve endişe, İstanbul sokaklarında merak, söylenti ve huzursuzluk olarak yankılanmaktadır. Bu atmosfer, hem devlet erkânında hem de sıradan halkta, geleceğin ne getireceğine dair keskin bir belirsizlik yaratır.
Abdülhamid’in Son Zamanlarında İstanbul, tarihî tanıklığın kıymetli bir belgesidir. Fesch, gözlemlerini edebî bir incelikle kayda geçirirken, dönemin İstanbul’unu canlı bir anlatıya dönüştürür.
