Türk edebiyatının en görkemli destansı romanlarından biridir. Çukurova’nın ağalık düzenini, yoksul köylünün çaresizliğini ve haksızlığa karşı yakılan isyan ateşini büyüleyici bir dille anlatır. ​Eser, Toroslar’ın zayıf, çelimsiz fakat ruhu boyun eğmeyen köylü çocuğu Memed’in, köylüyü sömüren ve zulmeden Abdi Ağa’ya karşı başkaldırısını odağına alır. Sevdiği kız Hatçe’yi kaçırmasıyla başlayan süreç, Memed’in dağlara çıkıp bir eşkıyaya, zamanla da halkın gözünde bir efsaneye ve umut sembolüne dönüşmesini konu eder.