“Tik ile tak arasındaki aralığı doldurma biçimlerimiz, giderek daha zor, daha özeleştirel ve aynı zamanda daha çeşitli olmak zorundadır; hissetmeye devam ettiğimiz uyum ihtiyacıdır ve bunu giderek daha çeşitli uyum kurgularıyla karşılarız. Bu kurgular, bizim ortada durarak tatmin görünümü aradığımız gerçeklik değiştikçe değişir; çünkü ‘dönemler değişir.’ ‘Yeterli olanı’ bulmak için başvurduğumuz kurgular da değişir. Artık tarihsel bir tik’in kesinlikle belirleyici bir tak ile tamamlanacağı bir dünyada yaşamıyoruz; bu yüzden kurgularımız da değişir. Ve tüm diğer değişen kurgular arasında, edebi kurgular da yerini alır. Değişen dünyayı bizim adımımıza keşfederler; tamamlayıcılıklarımızı düzenlerler. Bunu, bazılarımız için, büyük ölçüde bilinçli olarak yanlış oldukları için, belki tarihten, belki ilahiyattan bile daha iyi yaparlar. Ama gelişimlerini anlamanın yolu, onları bu diğer kurmaca sistemlerle ilişkileri içinde görmektir.”
Son Duygusu: Kurgu Kuramı Çalışmaları, insanın zamanı ve kendi yaşamını başlangıçlar ve sonlar aracılığıyla anlamlandırma ihtiyacı ile edebi kurmaca arasındaki ilişkiyi inceliyor. Kıyamet düşüncesi, kriz, chronos ve kairos, mit ve kurmaca gibi kavramlardan hareket eden Kermode, insanların zamanın akışı içindeki deneyimlerine anlam verebilmek için nasıl anlatılar oluşturduklarını araştırıyor. Edebiyat kuramını felsefe, teoloji ve tarihle buluşturan eser, Kermode’un en önemli ve kalıcı çalışmalarından biri kabul ediliyor.
