Son yıllarda elde edilen belgelere dayanarak yaklaşık on bin yıllık bir geçmişe sahip olan Kadim Şehir Bitlis, birçok tarihi olayın başlangıç noktası olmuştur. Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu topraklarında ku-rulan ilk Atabeylik Bitlis toprakları üzerinde olmuştur. Bu Atabeyliği sırasıyla Artukoğulları, Saltukoğulları, Ahlatşahlar ve diğerleri takip etmiştir. Dilmaçoğlu Mehmed Bey, Sultan Alparslan’ın komu-tanlarından birisi idi Malazgirt’te. Bu komutan tarafından 1080 yılı civarında Vestan (Gevaş) ve havalisinde kurulan beylik, 1084 yılında daha da genişleyerek Bitlis Atabeyliği ismini almıştır. 1084 tarihinde Dilmaçoğlu Mehmed Bey’le başlayan Bitlis Atabeyliği, 1100 yılında Erzen ve Siirt’in de alınmasıyla hâkimiyet alanı genişlemiş, bu hâkimiyet Duvin’e kadar uzanmıştır. Anadolu’da ilk kurulan Bitlis Atabeyliği aynı zaman da en uzun ömürlü Atabeylik olmuştur. Bu Atabeyliğin getirdiği medeniyet, gelenek ve görenekler aradan yüzyıllar geçmesi-ne rağmen önemini kaybetmemiş, daha da artırmıştır. Bize düşen görev, bu Atabeyliğin mirasını yaşatmak, gelecek nesillere ulaştırmaktır.
